Rechtsvormen
Als startende ondernemer kiest u welke rechtsvorm voor uw onderneming gewenst is. Er zijn enkele aspecten die u in ogenschouw moet nemen om te bepalen welke rechtsvorm het beste bij uw onderneming past, zoals aansprakelijkheid, afscherming privévermogen, fiscale factoren en samenwerking met andere ondernemers.
Vaak wordt er vanuit een eenmanszaak begonnen; wanneer de onderneming goed draait en vermogen heeft, is het verstandig te overwegen om bijvoorbeeld op een besloten vennootschap over te gaan. De keuze voor een rechtsvorm kan dus later altijd nog worden gewijzigd. De omzetting van de ene rechtsvorm naar de andere rechtsvorm heeft echter gewoonlijk wel grote fiscale en juridische consequenties. Daarom is het wel nuttig om bij de start van uw onderneming de rechtsvorm goed te overwegen.
Rechtsvormen zonder rechtspersoonlijkheid
Ondernemingen zonder rechtspersoonlijkheid worden gedreven door natuurlijke personen. In dat geval vallen de onderneming en ondernemer juridisch gezien samen. Dat wil zeggen dat de verplichtingen die de onderneming aangaat formeel door de ondernemer zelf worden aangegaan.
De ondernemer is dan ook met zijn gehele privévermogen aansprakelijk voor de schulden van de onderneming. Ook is de onderneming aansprakelijk is voor de privéschulden van de ondernemer.
Rechtsvormen zonder rechtspersoonlijkheid zijn:
- De eenmanszaak
U bent aansprakelijk voor alle handelingen en financiële zaken van uw eenmanszaak. Er bestaat geen onderscheid tussen uw privé- en bedrijfsvermogen.
- De Vennootschap Onder Firma (VOF)
Als vennoot bent u persoonlijk aansprakelijk voor de schulden van de vennootschap onder firma, zelfs als een andere vennoot deze heeft gemaakt. De schuldeisers van de zaak kunnen in eerste instantie aanspraak maken op het vermogen van de zaak. Indien dit niet voldoet dan kunnen zij aanspraak maken op het privé-vermogen van u en uw echtgenoot. De aansprakelijkheid van uw echtgenoot kan worden beperkt door het opstellen van huwelijkse voorwaarden. Als de vennoot privéschulden heeft, dan kunnen zijn schuldeisers geen aanspraak maken op uw privé-vermogen, noch op het zakelijk vermogen van de vof.
- De Commanditaire Vennootschap(CV)
Als beherend vennoot bent u met uw privévermogen aansprakelijk voor de schulden van de commanditaire vennootschap. Mocht de CV failliet gaan, dan gaat ook u failliet. Het enige dat uw stille vennoot kan kwijtraken is zijn investering. Hierop bestaan uitzonderingen.
- De maatschap
Kenmerken van een maatschap:
- U werkt op basis van gelijkwaardigheid samen.
- Elke maat brengt iets in zoals bijvoorbeeld arbeid, geld of goederen.
- De maatschap is gericht op financieel voordeel, waarin door de maten wordt gedeeld.
Tenzij anders overeengekomen, gaat u alleen verplichtingen aan voor uzelf en niet voor de andere maten.
Rechtsvormen met rechtspersoonlijkheid
Ondernemingen met rechtspersoonlijkheid worden gedreven door een rechtspersoon. De onderneming en de ondernemer – dit is de eigenaar – zijn juridisch en fiscaal van elkaar gescheiden. Rechtspersoonlijkheid betekent dat de onderneming handelingen kan verrichten en overeenkomsten kan sluiten. De ondernemer is in principe niet aansprakelijk voor schulden van de onderneming.
Rechtsvormen met rechtspersoonlijkheid zijn:
- De Besloten Vennootschap
Niet u, maar de besloten vennootschap is in de meeste gevallen aansprakelijk voor schulden. U bent als directeur in dienst van de BV en handelt uit naam van het bedrijf. Een BV kan alleen worden opgericht of samen met anderen. Het kapitaal is verdeeld in aandelen, die in bezit zijn van de enig aandeelhouder, of meerdere aandeelhouders.
- De Naamloze Vennootschap
Een belangrijk verschil met de besloten vennootschap is, dat de aandelen van een NV overdraagbaar zijn.
- De coöperatie
De coöperatie is een vereniging die opkomt voor de materiële belangen van de leden. Met de leden worden overeenkomsten afgesloten. De coöperatie is als rechtspersoon zelf aansprakelijk. Bij ontbinding zijn de leden voor een gelijk deel aansprakelijk voor de schulden. De aansprakelijkheid van de leden kan worden beperkt of uitgesloten in de statuten.
- De vereniging
Indien u een wens of doel van ideële aard samen met anderen wilt bereiken (zoals verbetering van de buurt waarin u woont), kan een vereniging worden opgericht. Als u een vereniging met volledige rechtsbevoegdheid opricht, dan bent u als bestuurder in principe niet met uw privévermogen aansprakelijk voor schulden.
- De stichting
Ook een stichting kan worden opgericht voor een wens of doel van ideële aard samen met anderen.
Het verschil met een vereniging is, dat in een stichting geen winst wordt nagestreefd. Een stichting is een rechtspersoon. Dit betekent dat de bestuurders in principe niet aansprakelijk zijn voor de schulden.
Welke rechtsvormen zijn voor zzp’ers belangrijk?
Gaat u alleen ondernemen, dan zijn de eenmanszaak en de BV de belangrijkste rechtsvormen. Indien u voornemens bent te gaan samenwerken met andere ondernemers, dan komen naast de besloten vennootschap ook de VOF, de CV en de maatschap ter sprake. Ook de coöperatie kan voor samenwerkingsverbanden een aantrekkelijke rechtsvorm zijn.